Na današnji dan

Poduzeće s vojskom od 350.000 vojnika – 1600.

India House. The Sale Room. Plate 45

Britanska istočnoindijska kompanija vladala je nad većim brojem stanovnika nego ijedna država u svijetu osim Kineskog Carstva.

Dana 31. prosinca 1600. godine osnovana je Britanska istočnoindijska kompanija (engl. East India Company – EIC), jedna od najmoćnijih korporacija svih vremena. Ta je kompanija svojedobno kontrolirala čak polovinu ukupne svjetske trgovine, a posjedovala je i vlastitu vojsku te novac (valutu). Britanska vlada nije posjedovala dionice EIC-a i nije imala izravnu kontrolu nad tom kompanijom.

Sve do 1858. godine kolonijalni posjedi Britanaca u Indiji pripadali su zapravo EIC-u, a ne britanskoj vladi. Dakle, EIC je do tog razdoblja de facto imao vlasništvo nad većim dijelom Indijskog potkontinenta. Oružane snage EIC-a u Indije brojile su svojedobno oko 350.000 ljudi. Nevjerojatan je podatak da je do 1858. godine EIC vladao nad većim brojem stanovnika nego ijedna država u svijetu osim Kineskog Carstva.

Zanimljiv je bio ustroj Britanske istočnoindijske kompanije. Naime, vodio ju je jedan guverner i 24 direktora, koji su činili Odbor direktora. Oni su odgovarali Odboru vlasnika (dioničara), koji ih je i imenovao. Odboru direktora odgovaralo je deset vijeća. Za upravljanje u Indiji bio je zadužen generalni guverner u Calcutti (kasnije zvan potkraljem Indije).

Prvi guverner EIC-a bio je George Clifford, koji je posjedovao titulu earla (grofa) od Cumberlanda. Naziv Istočne Indije označavao je u načelu sve krajeve od Rta dobre nade pa do Magellanova prolaza, no kompanija se uglavnom usredotočila na područje indijskog potkontinenta. Napomenimo, nekoć su Europljani Zapadnim Indijama nazivali karipsko područje u Americi.

Komentari