Na današnji dan

Samurajski princ Ito Hirobumi – prvi premijer Japanskog Carstva – 1909.

Kao premijer formirao je u Japanu kabinetsku vladu s ministrima, sličnu onima kakve su imale zapadne zemlje. 

Dana 26. listopada 1909. godin ubijen je japanski princ Itō Hirobumi – prvi premijer u povijesti Japana. Naime, u Japan je funkcija premijera uvedena tek 1885. godine, za vrijeme cara Mutsuhita (poznat i kao Meiji). Taj je car ukinuo dotadašnju vlast šoguna, koji su stoljećima vladali Japanom kao vrhovni vojni zapovjednici. Car Mutsuhito preuzeo je vlast, a uveo je položaj premijera ponešto sličan onome koji je postojao u zapadnjačkim zemljama. Funkcija premijera i danas postoji u Japanu, a premijer predvodi izvršnu vlast u toj zemlji (car je samo ceremonijalni šef države).

Itō Hirobumi rođen je u samurajskoj obitelji jugozapadno od Hirošime, na jugu najvećeg japanskog otoka Honšua. Školovao sev u Engleskoj, na University Collegu u Londonu. Bio je važan promicatelj zapadnjačkih obrazaca u Japanu. Kao premijer formirao je kabinetsku vladu s ministrima, sličnu onima kakve su imale zapadne zemlje. Zbog reformi koje je provodio u Europi su ga prozvali japanskim Bismarckom.


Hirobumi je kao premijer vodio japansku carsku vladu u četiri vremenski odvojena mandata. Putovao je po SAD-u, Ruskom Carstvu, Njemačkoj, Velikoj Britaniji i Francuskoj. Nakon što su Japanci podvrgnuli Koreju svojoj vlasti, Itō Hirobumi postavljen je za japanskog generalnog rezidenta u Koreji (pozicija slična kolonijalnom guverneru). Godine 1907. dobio je titulu princa – najvišu titulu u tadašnjem japanskom aristokratskom sustavu (prethodno je bio grof, pa markiz, što su niži rangovi od princa).

Princa Hirobumija u Mandžuriji jedan korejski nacionalist, jer je predstavljao japansku vlast nad Korejom. Inače, Hirobumi je bio doputovao u Mandžuriju na sastanak s ruskim ministrom grofom Kokovcovom, kasnijim premijerom u Ruskom Carstvu.

piše: Dražen Krajcar

Komentari