Na današnji dan

Kompanija s vojskom od 350 000 vojnika koja je kontrolirala pola svjetske trgovine – 1600.

Britanska istočnoindijska kompanija imala je vlasništvo nad većim dijelom indijskog potkontinenta.

Na današnji dan 1600. godine osnovana je Britanska istočnoindijska kompanija (East India Company – EIC), jedna od najmoćnijih korporacija svih vremena. Ta je kompanija svojedobno kontrolirala čak oko polovine ukupne svjetske trgovine, a posjedovala je čak i vlastitu vojsku te novac (valutu). Zanimljivo je da britanska vlada nije u načelu posjedovala dionice EIC-a i da nije imala izravnu kontrolu nad tom kompanijom.

Sve do 1858. godine kolonijalni posjedi Britanaca u Indiji pripadali su zapravo EIC-u, a ne britanskoj vladi. Dakle, EIC je do tog razdoblja de facto imao vlasništvo nad većim dijelom Indijskog potkontinenta. Oružane snage EIC-a u Indije brojile su svojedobno čak oko 350 000 ljudi. Nevjerojatan je podatak da je do 1858. godine EIC vladao nad većim brojem stanovnika nego ijedna država u svijetu osim Kineskog Carstva.

Zanimljiv je bio ustroj Britanske istočnoindijske kompanije. Naime, vodio ju je jedan guverner i 24 direktora koji su činili Odbor direktora. Oni su odgovarali Odboru vlasnika (dioničara), koji ih je i imenovao. Odboru direktora odgovaralo je deset vijeća (commitees). Za upravljanje u Indiji bio je zadužen generalni guverner u Calcutti (kasnije zvan potkraljem Indije).

Izvorno puno ime EIC-a glasilo je „Guverner i društvo londonskih trgovaca za trgovanje s Istočnom Indijom“ (Governor and Company of Merchants of London trading with the East Indies). Prvi guverner EIC-a bio je George Clifford, koji je posjedovao titulu earla (grofa) od Cumberlanda. Naziv „Istočne Indije“ označavao je u načelu sve krajeve od Rta dobre nade pa do Magellanova prolaza, no kompanija se uglavnom usredotočila na područje indijskog potkontinenta. Napomenimo, nekoć su Europljani „Zapadnim Indijama“ nazivali karipsko područje u Americi.

 

Komentari