Na današnji dan

Egipat postao neovisno kraljevstvo – 1922.

U Egiptu se pojavio jak nacionalistički pokret pod vodstvom stranke Wafd.

Nakon nekoliko desetljeća pod britanskim protektoratom, Egipat je 28. veljače 1922. godine postao neovisno kraljevstvo pod vlašću Fuada I. Ipak, Velika Britanija zadržala je poprilične ovlasti, kao pravo stacioniranja svojih jedinica u Egiptu te kontrolu nad Sueskim kanalom.

Naime, Egipat je pod britanskom kontrolom bio još od 1882. godine, iako je formalno pripadao Osmanskom Carstvu, koje mu je priznavalo unutarnju samostalnost na čelu s kedivom. Otada većinu vlasti ima britanski upravitelj, dok su kedivi imali uglavnom formalne dužnosti. Ovakvo stanje dodatno je učvršćeno Britansko-francuskim sporazumom 1904. (entente cordiale) kojim su priznati britanski interesi u Egiptu, a francuski u Maroku.

Kada je izbio Prvi svjetski rat (1914.), Egipat se pridružio Antanti i objavio rat Osmanskomu Carstvu. Mjesec dana poslije Velika Britanija objavila je i formalno ukidanje osmanske vrhovne vlasti i uspostavila svoj puni protektorat nad Egiptom. Za rata Velika Britanija uspješno je branila Sueski kanal od osmansko-njemačkih napadaja. Po završetku rata pojavio se u Egiptu jak nacionalistički pokret pod vodstvom stranke Wafd, koja je tražila samostalnost zemlje. Masovni nemiri koji su izbili od 1919. nadalje primorali su Britance da popuste i priznaju Egiptu, uz neka ograničenja, neovisnost.


piše: Dražen Krajcar

Komentari