Na današnji dan

Andries Pretorius – vođa Bura po kojem se zove glavni grad Južnoafričke Republike – 1853.

U gradu Pretoriji danas ima sjedište vlada Južnoafričke Republike. Zanimljivo je da je Andries Pretorius, po kojem se zove Pretoria, bio suvremenik hrvatskog bana Josipa Jelačića.

Dana 23. srpnja 1853. godine umro je Andries Pretorius, burski vođa u Južnoj Africi. Buri su bili potomci nizozemskih doseljenika na jug Afrike, iz vremena kad je to područje pripadalo nizozemskom kolonijalnom imperiju. Andries Pretorius rodio se 1798. godine u mjestu Graaff-Reinet u unutrašnjosti nekadašnje nizozemske kolonije Kaap, nazvane po Rtu dobre nade (na nizozemskom jeziku riječ Kaap znači rt).

Britanci su okupirali koloniju Kaap 1795. godine, samo tri godine prije Pretoriusovog rođenja (sukladno tome preimenovali su je u koloniju Cape). Tijekom 1830-ih i 1840-ih godina Buri su napuštali tu koloniju i selili se u unutrašnjost Južne Afrike. Ti su preseljenici nazivani Voortrekkerima (hrv. predvodnicima), a radilo se o procesu ponešto sličnom američkoj seobi na Divlji zapad. Andries Pretorius preuzeo je vodstvo nad jednim kontigentom Voortrekkera, a uspio je pobijediti višestruko brojniju vojsku Zulua 1838. godine u Bitki kod Krvave rijeke (na području današnje pokrajine KwaZulu-Natal).


Pretorius je nastavio putovati sa svojim suputnicima dalje na sjever pa je čak prešao i rijeku Vaal. Naseljenici su na području sjeverno od te rijeke osnovali svojevrsnu nezavisnu bursku republiku, koju su nazivali i Transvaal (sa značenjem preko rijeke Vaal). Andries Pretorius bio je neslužbeni utemeljitelj Transvaala, a njegov sin Marthinus Wessel Pretorius postao je prvim predsjednikom burske republike na tom području, zvane Južnoafrička Republika (Zuid-Afrikaansche Republiek). Svome ocu u čast prozvao je taj predsjednik novoosnovani grad u Transvaalu imenom Pretoria. Taj je grad danas jedan od triju glavnih gradova Južnoafričke Republike (uz Cape Town i Bloemfontein), s time da je upravo u Pretoriji sjedište južnoafričke vlade.

Komentari