10.05.

Britansko osvajanje neutralnog Islanda (1940.)

Britansko osvajanje neutralnog Islanda (1940.)

Dana 10. svibnja 1940. započela je britanska vojna invazija na neutralni Island. Riječ je bila o vrlo neobičnoj situaciji u kojoj je Ujedinjena Kraljevina izvršila napad na neutralnu i miroljubivu državu. Naime, Island je u to doba bio nezavisno i suvereno kraljevstvo, samo što je imao istog kralja kao i Danska – Kristijana X. (to se naziva personalna unija). Osim toga, Island je s Danskom imao i zajedničku vanjsku i obrambenu politiku. Imao je vojsku od svega 60 vojnika.

Zašto je Ujedinjena Kraljevina izvršila invaziju Islanda? Radilo se o nekoj vrsti preventivne akcije u kojoj se željelo preduhitriti nacističku Njemačku. Naime, Treći Reich prethodnog je mjeseca izvršio invaziju Danske i Norveške (Operacija Weserübung). Nijemci su praktički u samo jednom danu osvojili Dansku, a uskoro je pala i Norveška. Budući da je dansko-islandski kralj Kristijan X. time izbačen iz igre, Island je proglasio punu nezavisnost.

Kako bi spriječili da se na Islandu ne dogodi isto što i u Danskoj i Norveškoj, Britanci su započeli vojnu invaziju otoka. Potrebno je spomenuti da je inicijator toga bio Winston Churchill, koji je upravo istog dana postao premijer. On je još ranije predlagao preventivno osvajanje baza u Norveškoj i Švedskoj, ali ga se nije poslušalo.

S vojne točke gledišta, invazija Islanda nije bila velika operacija, jer je zemlja imala spomenutih samo 60 vojnika za obranu. Britanci su se iskrcali sa 746 marinaca, a tjedan dana kasnije došao je kontigent od 4.000 britanskih vojnika. Islandska vlada uložila je oštar protest Ujedinjenoj Kraljevini zbog povrede neutralnosti, no ipak je naredila državljanima da tretiraju britanske napadače kao goste. Invazija je bila uspješna i Island je bio pod kontrolom Ujedinjene Kraljevine, a zatim SAD-a tijekom Drugog svjetskog rata.

Facebook Comments

Vezani članci